Liceum, technikum czy szkoła branżowa — czym się różni rekrutacja
Po ukończeniu szkoły podstawowej możesz iść do jednej z czterech szkół ponadpodstawowych: liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły I stopnia albo — rzadziej wybieranej na tym etapie — szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy. W tym artykule porównujemy trzy najczęściej wybierane: l
Po 8 klasie masz 4 drogi
Po ukończeniu szkoły podstawowej możesz iść do jednej z czterech szkół ponadpodstawowych: liceum ogólnokształcącego, technikum, branżowej szkoły I stopnia albo — rzadziej wybieranej na tym etapie — szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy. W tym artykule porównujemy trzy najczęściej wybierane: liceum, technikum i branżową szkołę I stopnia — oraz pokazujemy, co dzieje się dalej, po branżowej szkole.
Punkty rekrutacyjne liczysz identycznie dla każdej z tych szkół — wzór (egzamin + świadectwo, max 200 punktów) jest taki sam. Różnica jest w tym, czym jest sama szkoła i co dostajesz na koniec nauki.
Porównanie w jednej tabeli
| Liceum ogólnokształcące | Technikum | Branżowa szkoła I stopnia | |
|---|---|---|---|
| Ile lat trwa nauka | 4 lata | 5 lat | 3 lata |
| Czy zdajesz maturę | Tak | Tak | Nie (na tym etapie) |
| Czy zdajesz egzamin zawodowy | Nie | Tak | Tak |
| Profil nauki | Ogólny (klasy np. mat-fiz, biologiczno-chemiczna, humanistyczna) | Ogólny + konkretny zawód (np. technik informatyk, technik ekonomista) | Wyłącznie konkretny zawód, dużo praktyki |
Podstawa: art. 18 ustawy Prawo oświatowe (typy szkół i czas trwania nauki).
Liceum ogólnokształcące — 4 lata, profil ogólny
Liceum trwa 4 lata. Nie uczysz się konkretnego zawodu — zamiast tego wybierasz klasę o profilu (np. z rozszerzoną matematyką i fizyką, albo biologią i chemią) i uczysz się przedmiotów ogólnych na poziomie, który przygotowuje Cię do matury. Po liceum zdajesz egzamin maturalny i możesz iść na studia albo szukać pracy — ale bez konkretnego, formalnie potwierdzonego zawodu (jeśli akurat go nie zdobyłeś poza szkołą).
Technikum — 5 lat, ogólne + zawód
Technikum trwa 5 lat, czyli rok dłużej niż liceum. Uczysz się przedmiotów ogólnych (tak jak w liceum) i jednocześnie konkretnego zawodu — np. technika informatyka, technika ekonomisty czy technika hotelarstwa. Masz też praktyki zawodowe. Na koniec nauki masz dwie możliwości do zdania: egzamin maturalny (jeśli chcesz iść na studia) i egzamin zawodowy (który daje Ci dyplom zawodowy — potwierdzenie kwalifikacji w wyuczonym zawodzie).
Branżowa szkoła I stopnia — 3 lata, tylko zawód
Branżowa szkoła I stopnia trwa 3 lata. To szkoła wyłącznie zawodowa — uczysz się teorii i praktyki w konkretnym zawodzie, często część czasu spędzasz u pracodawcy. Zdajesz egzamin zawodowy, po którym dostajesz dyplom zawodowy. Nie zdajesz matury po tym etapie — żeby zdobyć maturę, musisz kontynuować naukę.
Co dalej po branżowej szkole I stopnia, jeśli chcesz maturę?
Masz dwie drogi:
- 1Branżowa szkoła II stopnia — trwa 2 lata. Warunek przyjęcia: masz świadectwo ukończenia branżowej szkoły I stopnia i zaświadczenie o zawodzie, który chcesz kontynuować. Po jej ukończeniu możesz zdać maturę i zdobywasz dodatkowo dyplom zawodowy na poziomie technika.
- 2Liceum dla dorosłych — alternatywna droga do matury, jeśli nie chcesz kontynuować w tym samym zawodzie.
Które wybrać?
To zależy od tego, co chcesz robić po szkole:
- Chcesz iść na studia i jeszcze nie wiesz, w jakim kierunku? Liceum daje najszerszą, ogólną podstawę.
- Chcesz mieć konkretny zawód, ale nie zamykać sobie drogi na studia? Technikum daje i zawód, i możliwość matury — kosztem jednego dodatkowego roku nauki.
- Chcesz jak najszybciej zacząć praktyczną pracę w konkretnym fachu? Branżowa szkoła I stopnia jest najkrótsza i najbardziej praktyczna — ale pamiętaj, że bez kontynuacji nauki nie zdasz matury.
Warto też sprawdzić, jak wyglądają progi punktowe i lista przedmiotów w konkretnych szkołach, które Cię interesują — to pomoże realnie ocenić, czy się dostaniesz. Więcej w artykule Jak pomóc dziecku wybrać liceum (choć tytuł mówi o liceum, wskazówki dotyczące wyboru szkoły stosują się też do technikum i branżowej).
