Język polski — Maj 2023

Juliusz Słowacki, Balladyna (fragment, Akt V, scena IV)

Sala królewska w Gnieźnie – tron w głębi – Kanclerz państwa. Wawel dziejopis. – Paź. – Dwór. – Sędziowie.

KANCLERZ Wszystko gotowe na przyjęcie pana. Zasiądźcie teraz ławy po urzędzie, Przy samym tronie wodzowie i sędzie, Szafarze zboża, dolewacze dzbana. Niech wszystkich razem nowy król powita.

wchodzi Goniec

GONIEC Świetny urzędzie, wieść przynoszę ważną, Nasz król, pan nowy – kobieta.

KANCLERZ Kobieta!

WSZYSCY Królem kobieta!

KANCLERZ Niech będzie odważną [...].

Goniec drugi wchodzi

GONIEC Prześwietny urzędzie! Królowa weszła już do bram stolicy.

KANCLERZ Każcie, niech wszystkie serca na dzwonicy Biją dzień cały, tak jak serca ludu.

PIERWSZY Z PANÓW Wieszczbiarz nie może wytłumaczyć cudu, Co się ukazał dzisiaj narodowi. Lud niespokojny. [...]

ściemnia się jak przed burzą

JEDEN Z PANÓW Co to? ciemność smutna Na tron upadła i nam na oblicza: Jak zaćmionego słońca tajemnicza Zieloność – bladzi staniemy przed panią.

KILKU Okropna ciemność.

wchodzi Strażnik wieży

STRAŻNIK Nad blaszaną banią Królewskich zamków, skąd w niebo wytryska Igła złocona, okropne chmurzyska Wkoło się czarnym owinęły wiankiem I coraz grubsze już wiszą nad gankiem, Gdzie ustawiona muzyka króleska. A cała nieba równina niebieska, Jakby się z jednej urągała chmury. [...]

OKRZYKI za sceną Niech żyje królowa!

Balladyna wchodzi w królewskim ubiorze, w koronie. Kostryn w zbroi. Lud.

KANCLERZ Pani! niech będzie poświęcona głowa, Co nam przynosi koronę Popielów. Witaj i panuj tak mądrze i szczodrze, Ażebyś z Bogiem do najświętszych celów Lud prowadziła. [...] Daj łaskę winnym – daj łaknącym chleba, A wszystkim niechaj rządzi sprawiedliwość.

BALLADYNA z tronu Cóż mam uczynić?

KANCLERZ Praw naszych gorliwość O dobro ludu stanowi od dawna, Że król, nim siądzie do pierwszego stołu, Nim da spoczynek strudzonemu czołu, Które uciska w dzień korona sławna: Wprzódy na ławie sądowniczej siada, I rozwiązuje kryminalne sprawy.

BALLADYNA Niech się tak stanie, jak wasze ustawy Każą…

Kostryn chwieje się i pada

JEDEN Z PANÓW Co to jest? wódz blednie i pada?

BALLADYNA przystępując do leżącego Kostryna Co to się znaczy… słabo ci?

KOSTRYN Umieram.

BALLADYNA Panie mój! drogi!

KOSTRYN Precz! jędzo trująca! Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca, Co będą żyli pod nią… [...]

BALLADYNA do siebie Już przeszłość zamknięta W grobach… Ja sama panią tajemnicy. głośno Każcie wojennym brańcom rozkuć pęta, Zastawić stoły na rynkach stolicy I dawać co dnia dla żebraków strawę.

KANCLERZ Wdzięczność i sława tobie.

BALLADYNA Ja o sławę Nie dbam, a wyższa teraz nad sąd ludu, Będę, czym dawno byłabym, zrodzona Pod inną gwiazdą. Życie pełne trudu Na dwie połowy przecięła korona. [...] Wyście mnie nie znali Taką, jak byłam – niech więc lud nie śledzi Przeszłości mojej. Wiecie, com wyznała, A resztę wyznam księdzu na spowiedzi. [...] Teraz, kanclerzu, wywołaj przede mnie Zbrodniów – na pierwszym siedzę trybunale. Jeśli fałsz wydam, niechaj będzie ze mnie Gniazdo robaków! Niech się ogniem spalę! Ani mię ujmie dobroć, ani trwoga, Ani odwiodą ludzie, ani czarty. Przysięgam sobie samej, w oczach Boga, Być sprawiedliwą.

KANCLERZ Woźni!

WOŹNI Sąd otwarty.

Juliusz Słowacki, Balladyna, Wrocław 1986.

Przypisy: Gnezno – Gniezno; Po urzędzie – (tu:) zgodnie z zajmowanym stanowiskiem; Wieszczbiarz – (daw.) człowiek przepowiadający przyszłość; Króleska – królewska; Korona Popielów – korona należąca do Popiela, legendarnego władcy Polski; Brańcom – jeńcom wojennym; Zbrodniów – (tu:) zbrodniarzy.

Na podstawie przytoczonego fragmentu Balladyny oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Juliusz Słowacki, Balladyna (fragment, Akt V, scena IV)

Sala królewska w Gnieźnie – tron w głębi – Kanclerz państwa. Wawel dziejopis. – Paź. – Dwór. – Sędziowie.

KANCLERZ Wszystko gotowe na przyjęcie pana. Zasiądźcie teraz ławy po urzędzie, Przy samym tronie wodzowie i sędzie, Szafarze zboża, dolewacze dzbana. Niech wszystkich razem nowy król powita.

wchodzi Goniec

GONIEC Świetny urzędzie, wieść przynoszę ważną, Nasz król, pan nowy – kobieta.

KANCLERZ Kobieta!

WSZYSCY Królem kobieta!

KANCLERZ Niech będzie odważną [...].

Goniec drugi wchodzi

GONIEC Prześwietny urzędzie! Królowa weszła już do bram stolicy.

KANCLERZ Każcie, niech wszystkie serca na dzwonicy Biją dzień cały, tak jak serca ludu.

PIERWSZY Z PANÓW Wieszczbiarz nie może wytłumaczyć cudu, Co się ukazał dzisiaj narodowi. Lud niespokojny. [...]

ściemnia się jak przed burzą

JEDEN Z PANÓW Co to? ciemność smutna Na tron upadła i nam na oblicza: Jak zaćmionego słońca tajemnicza Zieloność – bladzi staniemy przed panią.

KILKU Okropna ciemność.

wchodzi Strażnik wieży

STRAŻNIK Nad blaszaną banią Królewskich zamków, skąd w niebo wytryska Igła złocona, okropne chmurzyska Wkoło się czarnym owinęły wiankiem I coraz grubsze już wiszą nad gankiem, Gdzie ustawiona muzyka króleska. A cała nieba równina niebieska, Jakby się z jednej urągała chmury. [...]

OKRZYKI za sceną Niech żyje królowa!

Balladyna wchodzi w królewskim ubiorze, w koronie. Kostryn w zbroi. Lud.

KANCLERZ Pani! niech będzie poświęcona głowa, Co nam przynosi koronę Popielów. Witaj i panuj tak mądrze i szczodrze, Ażebyś z Bogiem do najświętszych celów Lud prowadziła. [...] Daj łaskę winnym – daj łaknącym chleba, A wszystkim niechaj rządzi sprawiedliwość.

BALLADYNA z tronu Cóż mam uczynić?

KANCLERZ Praw naszych gorliwość O dobro ludu stanowi od dawna, Że król, nim siądzie do pierwszego stołu, Nim da spoczynek strudzonemu czołu, Które uciska w dzień korona sławna: Wprzódy na ławie sądowniczej siada, I rozwiązuje kryminalne sprawy.

BALLADYNA Niech się tak stanie, jak wasze ustawy Każą…

Kostryn chwieje się i pada

JEDEN Z PANÓW Co to jest? wódz blednie i pada?

BALLADYNA przystępując do leżącego Kostryna Co to się znaczy… słabo ci?

KOSTRYN Umieram.

BALLADYNA Panie mój! drogi!

KOSTRYN Precz! jędzo trująca! Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca, Co będą żyli pod nią… [...]

BALLADYNA do siebie Już przeszłość zamknięta W grobach… Ja sama panią tajemnicy. głośno Każcie wojennym brańcom rozkuć pęta, Zastawić stoły na rynkach stolicy I dawać co dnia dla żebraków strawę.

KANCLERZ Wdzięczność i sława tobie.

BALLADYNA Ja o sławę Nie dbam, a wyższa teraz nad sąd ludu, Będę, czym dawno byłabym, zrodzona Pod inną gwiazdą. Życie pełne trudu Na dwie połowy przecięła korona. [...] Wyście mnie nie znali Taką, jak byłam – niech więc lud nie śledzi Przeszłości mojej. Wiecie, com wyznała, A resztę wyznam księdzu na spowiedzi. [...] Teraz, kanclerzu, wywołaj przede mnie Zbrodniów – na pierwszym siedzę trybunale. Jeśli fałsz wydam, niechaj będzie ze mnie Gniazdo robaków! Niech się ogniem spalę! Ani mię ujmie dobroć, ani trwoga, Ani odwiodą ludzie, ani czarty. Przysięgam sobie samej, w oczach Boga, Być sprawiedliwą.

KANCLERZ Woźni!

WOŹNI Sąd otwarty.

Juliusz Słowacki, Balladyna, Wrocław 1986.

Przypisy: Gnezno – Gniezno; Po urzędzie – (tu:) zgodnie z zajmowanym stanowiskiem; Wieszczbiarz – (daw.) człowiek przepowiadający przyszłość; Króleska – królewska; Korona Popielów – korona należąca do Popiela, legendarnego władcy Polski; Brańcom – jeńcom wojennym; Zbrodniów – (tu:) zbrodniarzy.

Na podstawie przytoczonego fragmentu Balladyny oceń prawdziwość podanych stwierdzeń dotyczących głównej bohaterki. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Juliusz Słowacki, Balladyna (fragment, Akt V, scena IV)

Sala królewska w Gnieźnie – tron w głębi – Kanclerz państwa. Wawel dziejopis. – Paź. – Dwór. – Sędziowie.

KANCLERZ Wszystko gotowe na przyjęcie pana. Zasiądźcie teraz ławy po urzędzie, Przy samym tronie wodzowie i sędzie, Szafarze zboża, dolewacze dzbana. Niech wszystkich razem nowy król powita.

wchodzi Goniec

GONIEC Świetny urzędzie, wieść przynoszę ważną, Nasz król, pan nowy – kobieta.

KANCLERZ Kobieta!

WSZYSCY Królem kobieta!

KANCLERZ Niech będzie odważną [...].

Goniec drugi wchodzi

GONIEC Prześwietny urzędzie! Królowa weszła już do bram stolicy.

KANCLERZ Każcie, niech wszystkie serca na dzwonicy Biją dzień cały, tak jak serca ludu.

PIERWSZY Z PANÓW Wieszczbiarz nie może wytłumaczyć cudu, Co się ukazał dzisiaj narodowi. Lud niespokojny. [...]

ściemnia się jak przed burzą

JEDEN Z PANÓW Co to? ciemność smutna Na tron upadła i nam na oblicza: Jak zaćmionego słońca tajemnicza Zieloność – bladzi staniemy przed panią.

KILKU Okropna ciemność.

wchodzi Strażnik wieży

STRAŻNIK Nad blaszaną banią Królewskich zamków, skąd w niebo wytryska Igła złocona, okropne chmurzyska Wkoło się czarnym owinęły wiankiem I coraz grubsze już wiszą nad gankiem, Gdzie ustawiona muzyka króleska. A cała nieba równina niebieska, Jakby się z jednej urągała chmury. [...]

OKRZYKI za sceną Niech żyje królowa!

Balladyna wchodzi w królewskim ubiorze, w koronie. Kostryn w zbroi. Lud.

KANCLERZ Pani! niech będzie poświęcona głowa, Co nam przynosi koronę Popielów. Witaj i panuj tak mądrze i szczodrze, Ażebyś z Bogiem do najświętszych celów Lud prowadziła. [...] Daj łaskę winnym – daj łaknącym chleba, A wszystkim niechaj rządzi sprawiedliwość.

BALLADYNA z tronu Cóż mam uczynić?

KANCLERZ Praw naszych gorliwość O dobro ludu stanowi od dawna, Że król, nim siądzie do pierwszego stołu, Nim da spoczynek strudzonemu czołu, Które uciska w dzień korona sławna: Wprzódy na ławie sądowniczej siada, I rozwiązuje kryminalne sprawy.

BALLADYNA Niech się tak stanie, jak wasze ustawy Każą…

Kostryn chwieje się i pada

JEDEN Z PANÓW Co to jest? wódz blednie i pada?

BALLADYNA przystępując do leżącego Kostryna Co to się znaczy… słabo ci?

KOSTRYN Umieram.

BALLADYNA Panie mój! drogi!

KOSTRYN Precz! jędzo trująca! Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca, Co będą żyli pod nią… [...]

BALLADYNA do siebie Już przeszłość zamknięta W grobach… Ja sama panią tajemnicy. głośno Każcie wojennym brańcom rozkuć pęta, Zastawić stoły na rynkach stolicy I dawać co dnia dla żebraków strawę.

KANCLERZ Wdzięczność i sława tobie.

BALLADYNA Ja o sławę Nie dbam, a wyższa teraz nad sąd ludu, Będę, czym dawno byłabym, zrodzona Pod inną gwiazdą. Życie pełne trudu Na dwie połowy przecięła korona. [...] Wyście mnie nie znali Taką, jak byłam – niech więc lud nie śledzi Przeszłości mojej. Wiecie, com wyznała, A resztę wyznam księdzu na spowiedzi. [...] Teraz, kanclerzu, wywołaj przede mnie Zbrodniów – na pierwszym siedzę trybunale. Jeśli fałsz wydam, niechaj będzie ze mnie Gniazdo robaków! Niech się ogniem spalę! Ani mię ujmie dobroć, ani trwoga, Ani odwiodą ludzie, ani czarty. Przysięgam sobie samej, w oczach Boga, Być sprawiedliwą.

KANCLERZ Woźni!

WOŹNI Sąd otwarty.

Juliusz Słowacki, Balladyna, Wrocław 1986.

Przypisy: Gnezno – Gniezno; Po urzędzie – (tu:) zgodnie z zajmowanym stanowiskiem; Wieszczbiarz – (daw.) człowiek przepowiadający przyszłość; Króleska – królewska; Korona Popielów – korona należąca do Popiela, legendarnego władcy Polski; Brańcom – jeńcom wojennym; Zbrodniów – (tu:) zbrodniarzy.

Dokończ zdanie tak, aby było zgodne z treścią przytoczonego fragmentu Balladyny. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W sali królewskiej w Gnieźnie

Juliusz Słowacki, Balladyna (fragment, Akt V, scena IV)

Sala królewska w Gnieźnie – tron w głębi – Kanclerz państwa. Wawel dziejopis. – Paź. – Dwór. – Sędziowie.

KANCLERZ Wszystko gotowe na przyjęcie pana. Zasiądźcie teraz ławy po urzędzie, Przy samym tronie wodzowie i sędzie, Szafarze zboża, dolewacze dzbana. Niech wszystkich razem nowy król powita.

wchodzi Goniec

GONIEC Świetny urzędzie, wieść przynoszę ważną, Nasz król, pan nowy – kobieta.

KANCLERZ Kobieta!

WSZYSCY Królem kobieta!

KANCLERZ Niech będzie odważną [...].

Goniec drugi wchodzi

GONIEC Prześwietny urzędzie! Królowa weszła już do bram stolicy.

KANCLERZ Każcie, niech wszystkie serca na dzwonicy Biją dzień cały, tak jak serca ludu.

PIERWSZY Z PANÓW Wieszczbiarz nie może wytłumaczyć cudu, Co się ukazał dzisiaj narodowi. Lud niespokojny. [...]

ściemnia się jak przed burzą

JEDEN Z PANÓW Co to? ciemność smutna Na tron upadła i nam na oblicza: Jak zaćmionego słońca tajemnicza Zieloność – bladzi staniemy przed panią.

KILKU Okropna ciemność.

wchodzi Strażnik wieży

STRAŻNIK Nad blaszaną banią Królewskich zamków, skąd w niebo wytryska Igła złocona, okropne chmurzyska Wkoło się czarnym owinęły wiankiem I coraz grubsze już wiszą nad gankiem, Gdzie ustawiona muzyka króleska. A cała nieba równina niebieska, Jakby się z jednej urągała chmury. [...]

OKRZYKI za sceną Niech żyje królowa!

Balladyna wchodzi w królewskim ubiorze, w koronie. Kostryn w zbroi. Lud.

KANCLERZ Pani! niech będzie poświęcona głowa, Co nam przynosi koronę Popielów. Witaj i panuj tak mądrze i szczodrze, Ażebyś z Bogiem do najświętszych celów Lud prowadziła. [...] Daj łaskę winnym – daj łaknącym chleba, A wszystkim niechaj rządzi sprawiedliwość.

BALLADYNA z tronu Cóż mam uczynić?

KANCLERZ Praw naszych gorliwość O dobro ludu stanowi od dawna, Że król, nim siądzie do pierwszego stołu, Nim da spoczynek strudzonemu czołu, Które uciska w dzień korona sławna: Wprzódy na ławie sądowniczej siada, I rozwiązuje kryminalne sprawy.

BALLADYNA Niech się tak stanie, jak wasze ustawy Każą…

Kostryn chwieje się i pada

JEDEN Z PANÓW Co to jest? wódz blednie i pada?

BALLADYNA przystępując do leżącego Kostryna Co to się znaczy… słabo ci?

KOSTRYN Umieram.

BALLADYNA Panie mój! drogi!

KOSTRYN Precz! jędzo trująca! Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca, Co będą żyli pod nią… [...]

BALLADYNA do siebie Już przeszłość zamknięta W grobach… Ja sama panią tajemnicy. głośno Każcie wojennym brańcom rozkuć pęta, Zastawić stoły na rynkach stolicy I dawać co dnia dla żebraków strawę.

KANCLERZ Wdzięczność i sława tobie.

BALLADYNA Ja o sławę Nie dbam, a wyższa teraz nad sąd ludu, Będę, czym dawno byłabym, zrodzona Pod inną gwiazdą. Życie pełne trudu Na dwie połowy przecięła korona. [...] Wyście mnie nie znali Taką, jak byłam – niech więc lud nie śledzi Przeszłości mojej. Wiecie, com wyznała, A resztę wyznam księdzu na spowiedzi. [...] Teraz, kanclerzu, wywołaj przede mnie Zbrodniów – na pierwszym siedzę trybunale. Jeśli fałsz wydam, niechaj będzie ze mnie Gniazdo robaków! Niech się ogniem spalę! Ani mię ujmie dobroć, ani trwoga, Ani odwiodą ludzie, ani czarty. Przysięgam sobie samej, w oczach Boga, Być sprawiedliwą.

KANCLERZ Woźni!

WOŹNI Sąd otwarty.

Juliusz Słowacki, Balladyna, Wrocław 1986.

Przypisy: Gnezno – Gniezno; Po urzędzie – (tu:) zgodnie z zajmowanym stanowiskiem; Wieszczbiarz – (daw.) człowiek przepowiadający przyszłość; Króleska – królewska; Korona Popielów – korona należąca do Popiela, legendarnego władcy Polski; Brańcom – jeńcom wojennym; Zbrodniów – (tu:) zbrodniarzy.

Odwołując się do przytoczonego fragmentu i całego utworu Juliusza Słowackiego, ułóż podane niżej wydarzenia związane z losami Balladyny zgodnie z porządkiem chronologicznym. Wpisz litery B, C, D, E we właściwej kolejności, rozpoczynając od wydarzenia najwcześniejszego (litera A jest już przypisana pierwszemu miejscu).

A. Otrucie wspólnika i objęcie tronu. B. Udział w konkursie i pozbycie się siostry. C. Ślub z Kirkorem i przeprowadzka do zamku. D. Zabicie Grabca i przywłaszczenie korony Lecha. E. Pożegnanie męża i rozpoczęcie znajomości z Kostrynem.

Juliusz Słowacki, Balladyna (fragment, Akt V, scena IV)

Sala królewska w Gnieźnie – tron w głębi – Kanclerz państwa. Wawel dziejopis. – Paź. – Dwór. – Sędziowie.

KANCLERZ Wszystko gotowe na przyjęcie pana. Zasiądźcie teraz ławy po urzędzie, Przy samym tronie wodzowie i sędzie, Szafarze zboża, dolewacze dzbana. Niech wszystkich razem nowy król powita.

wchodzi Goniec

GONIEC Świetny urzędzie, wieść przynoszę ważną, Nasz król, pan nowy – kobieta.

KANCLERZ Kobieta!

WSZYSCY Królem kobieta!

KANCLERZ Niech będzie odważną [...].

Goniec drugi wchodzi

GONIEC Prześwietny urzędzie! Królowa weszła już do bram stolicy.

KANCLERZ Każcie, niech wszystkie serca na dzwonicy Biją dzień cały, tak jak serca ludu.

PIERWSZY Z PANÓW Wieszczbiarz nie może wytłumaczyć cudu, Co się ukazał dzisiaj narodowi. Lud niespokojny. [...]

ściemnia się jak przed burzą

JEDEN Z PANÓW Co to? ciemność smutna Na tron upadła i nam na oblicza: Jak zaćmionego słońca tajemnicza Zieloność – bladzi staniemy przed panią.

KILKU Okropna ciemność.

wchodzi Strażnik wieży

STRAŻNIK Nad blaszaną banią Królewskich zamków, skąd w niebo wytryska Igła złocona, okropne chmurzyska Wkoło się czarnym owinęły wiankiem I coraz grubsze już wiszą nad gankiem, Gdzie ustawiona muzyka króleska. A cała nieba równina niebieska, Jakby się z jednej urągała chmury. [...]

OKRZYKI za sceną Niech żyje królowa!

Balladyna wchodzi w królewskim ubiorze, w koronie. Kostryn w zbroi. Lud.

KANCLERZ Pani! niech będzie poświęcona głowa, Co nam przynosi koronę Popielów. Witaj i panuj tak mądrze i szczodrze, Ażebyś z Bogiem do najświętszych celów Lud prowadziła. [...] Daj łaskę winnym – daj łaknącym chleba, A wszystkim niechaj rządzi sprawiedliwość.

BALLADYNA z tronu Cóż mam uczynić?

KANCLERZ Praw naszych gorliwość O dobro ludu stanowi od dawna, Że król, nim siądzie do pierwszego stołu, Nim da spoczynek strudzonemu czołu, Które uciska w dzień korona sławna: Wprzódy na ławie sądowniczej siada, I rozwiązuje kryminalne sprawy.

BALLADYNA Niech się tak stanie, jak wasze ustawy Każą…

Kostryn chwieje się i pada

JEDEN Z PANÓW Co to jest? wódz blednie i pada?

BALLADYNA przystępując do leżącego Kostryna Co to się znaczy… słabo ci?

KOSTRYN Umieram.

BALLADYNA Panie mój! drogi!

KOSTRYN Precz! jędzo trująca! Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca, Co będą żyli pod nią… [...]

BALLADYNA do siebie Już przeszłość zamknięta W grobach… Ja sama panią tajemnicy. głośno Każcie wojennym brańcom rozkuć pęta, Zastawić stoły na rynkach stolicy I dawać co dnia dla żebraków strawę.

KANCLERZ Wdzięczność i sława tobie.

BALLADYNA Ja o sławę Nie dbam, a wyższa teraz nad sąd ludu, Będę, czym dawno byłabym, zrodzona Pod inną gwiazdą. Życie pełne trudu Na dwie połowy przecięła korona. [...] Wyście mnie nie znali Taką, jak byłam – niech więc lud nie śledzi Przeszłości mojej. Wiecie, com wyznała, A resztę wyznam księdzu na spowiedzi. [...] Teraz, kanclerzu, wywołaj przede mnie Zbrodniów – na pierwszym siedzę trybunale. Jeśli fałsz wydam, niechaj będzie ze mnie Gniazdo robaków! Niech się ogniem spalę! Ani mię ujmie dobroć, ani trwoga, Ani odwiodą ludzie, ani czarty. Przysięgam sobie samej, w oczach Boga, Być sprawiedliwą.

KANCLERZ Woźni!

WOŹNI Sąd otwarty.

Juliusz Słowacki, Balladyna, Wrocław 1986.

Przypisy: Gnezno – Gniezno; Po urzędzie – (tu:) zgodnie z zajmowanym stanowiskiem; Wieszczbiarz – (daw.) człowiek przepowiadający przyszłość; Króleska – królewska; Korona Popielów – korona należąca do Popiela, legendarnego władcy Polski; Brańcom – jeńcom wojennym; Zbrodniów – (tu:) zbrodniarzy.

Wyjaśnij, do jakiej tajemnicy nawiązuje Balladyna w słowach: Już przeszłość zamknięta / W grobach… Ja sama panią tajemnicy. W odpowiedzi odwołaj się do znajomości całego utworu Juliusza Słowackiego.

Juliusz Słowacki, Balladyna (fragment, Akt V, scena IV)

Sala królewska w Gnieźnie – tron w głębi – Kanclerz państwa. Wawel dziejopis. – Paź. – Dwór. – Sędziowie.

KANCLERZ Wszystko gotowe na przyjęcie pana. Zasiądźcie teraz ławy po urzędzie, Przy samym tronie wodzowie i sędzie, Szafarze zboża, dolewacze dzbana. Niech wszystkich razem nowy król powita.

wchodzi Goniec

GONIEC Świetny urzędzie, wieść przynoszę ważną, Nasz król, pan nowy – kobieta.

KANCLERZ Kobieta!

WSZYSCY Królem kobieta!

KANCLERZ Niech będzie odważną [...].

Goniec drugi wchodzi

GONIEC Prześwietny urzędzie! Królowa weszła już do bram stolicy.

KANCLERZ Każcie, niech wszystkie serca na dzwonicy Biją dzień cały, tak jak serca ludu.

PIERWSZY Z PANÓW Wieszczbiarz nie może wytłumaczyć cudu, Co się ukazał dzisiaj narodowi. Lud niespokojny. [...]

ściemnia się jak przed burzą

JEDEN Z PANÓW Co to? ciemność smutna Na tron upadła i nam na oblicza: Jak zaćmionego słońca tajemnicza Zieloność – bladzi staniemy przed panią.

KILKU Okropna ciemność.

wchodzi Strażnik wieży

STRAŻNIK Nad blaszaną banią Królewskich zamków, skąd w niebo wytryska Igła złocona, okropne chmurzyska Wkoło się czarnym owinęły wiankiem I coraz grubsze już wiszą nad gankiem, Gdzie ustawiona muzyka króleska. A cała nieba równina niebieska, Jakby się z jednej urągała chmury. [...]

OKRZYKI za sceną Niech żyje królowa!

Balladyna wchodzi w królewskim ubiorze, w koronie. Kostryn w zbroi. Lud.

KANCLERZ Pani! niech będzie poświęcona głowa, Co nam przynosi koronę Popielów. Witaj i panuj tak mądrze i szczodrze, Ażebyś z Bogiem do najświętszych celów Lud prowadziła. [...] Daj łaskę winnym – daj łaknącym chleba, A wszystkim niechaj rządzi sprawiedliwość.

BALLADYNA z tronu Cóż mam uczynić?

KANCLERZ Praw naszych gorliwość O dobro ludu stanowi od dawna, Że król, nim siądzie do pierwszego stołu, Nim da spoczynek strudzonemu czołu, Które uciska w dzień korona sławna: Wprzódy na ławie sądowniczej siada, I rozwiązuje kryminalne sprawy.

BALLADYNA Niech się tak stanie, jak wasze ustawy Każą…

Kostryn chwieje się i pada

JEDEN Z PANÓW Co to jest? wódz blednie i pada?

BALLADYNA przystępując do leżącego Kostryna Co to się znaczy… słabo ci?

KOSTRYN Umieram.

BALLADYNA Panie mój! drogi!

KOSTRYN Precz! jędzo trująca! Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca, Co będą żyli pod nią… [...]

BALLADYNA do siebie Już przeszłość zamknięta W grobach… Ja sama panią tajemnicy. głośno Każcie wojennym brańcom rozkuć pęta, Zastawić stoły na rynkach stolicy I dawać co dnia dla żebraków strawę.

KANCLERZ Wdzięczność i sława tobie.

BALLADYNA Ja o sławę Nie dbam, a wyższa teraz nad sąd ludu, Będę, czym dawno byłabym, zrodzona Pod inną gwiazdą. Życie pełne trudu Na dwie połowy przecięła korona. [...] Wyście mnie nie znali Taką, jak byłam – niech więc lud nie śledzi Przeszłości mojej. Wiecie, com wyznała, A resztę wyznam księdzu na spowiedzi. [...] Teraz, kanclerzu, wywołaj przede mnie Zbrodniów – na pierwszym siedzę trybunale. Jeśli fałsz wydam, niechaj będzie ze mnie Gniazdo robaków! Niech się ogniem spalę! Ani mię ujmie dobroć, ani trwoga, Ani odwiodą ludzie, ani czarty. Przysięgam sobie samej, w oczach Boga, Być sprawiedliwą.

KANCLERZ Woźni!

WOŹNI Sąd otwarty.

Juliusz Słowacki, Balladyna, Wrocław 1986.

Przypisy: Gnezno – Gniezno; Po urzędzie – (tu:) zgodnie z zajmowanym stanowiskiem; Wieszczbiarz – (daw.) człowiek przepowiadający przyszłość; Króleska – królewska; Korona Popielów – korona należąca do Popiela, legendarnego władcy Polski; Brańcom – jeńcom wojennym; Zbrodniów – (tu:) zbrodniarzy.

Odwołując się do znajomości całego utworu Balladyna, dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Cechą charakterystyczną świata przedstawionego w utworze Balladyna jest

Juliusz Słowacki, Balladyna (fragment, Akt V, scena IV)

Sala królewska w Gnieźnie – tron w głębi – Kanclerz państwa. Wawel dziejopis. – Paź. – Dwór. – Sędziowie.

KANCLERZ Wszystko gotowe na przyjęcie pana. Zasiądźcie teraz ławy po urzędzie, Przy samym tronie wodzowie i sędzie, Szafarze zboża, dolewacze dzbana. Niech wszystkich razem nowy król powita.

wchodzi Goniec

GONIEC Świetny urzędzie, wieść przynoszę ważną, Nasz król, pan nowy – kobieta.

KANCLERZ Kobieta!

WSZYSCY Królem kobieta!

KANCLERZ Niech będzie odważną [...].

Goniec drugi wchodzi

GONIEC Prześwietny urzędzie! Królowa weszła już do bram stolicy.

KANCLERZ Każcie, niech wszystkie serca na dzwonicy Biją dzień cały, tak jak serca ludu.

PIERWSZY Z PANÓW Wieszczbiarz nie może wytłumaczyć cudu, Co się ukazał dzisiaj narodowi. Lud niespokojny. [...]

ściemnia się jak przed burzą

JEDEN Z PANÓW Co to? ciemność smutna Na tron upadła i nam na oblicza: Jak zaćmionego słońca tajemnicza Zieloność – bladzi staniemy przed panią.

KILKU Okropna ciemność.

wchodzi Strażnik wieży

STRAŻNIK Nad blaszaną banią Królewskich zamków, skąd w niebo wytryska Igła złocona, okropne chmurzyska Wkoło się czarnym owinęły wiankiem I coraz grubsze już wiszą nad gankiem, Gdzie ustawiona muzyka króleska. A cała nieba równina niebieska, Jakby się z jednej urągała chmury. [...]

OKRZYKI za sceną Niech żyje królowa!

Balladyna wchodzi w królewskim ubiorze, w koronie. Kostryn w zbroi. Lud.

KANCLERZ Pani! niech będzie poświęcona głowa, Co nam przynosi koronę Popielów. Witaj i panuj tak mądrze i szczodrze, Ażebyś z Bogiem do najświętszych celów Lud prowadziła. [...] Daj łaskę winnym – daj łaknącym chleba, A wszystkim niechaj rządzi sprawiedliwość.

BALLADYNA z tronu Cóż mam uczynić?

KANCLERZ Praw naszych gorliwość O dobro ludu stanowi od dawna, Że król, nim siądzie do pierwszego stołu, Nim da spoczynek strudzonemu czołu, Które uciska w dzień korona sławna: Wprzódy na ławie sądowniczej siada, I rozwiązuje kryminalne sprawy.

BALLADYNA Niech się tak stanie, jak wasze ustawy Każą…

Kostryn chwieje się i pada

JEDEN Z PANÓW Co to jest? wódz blednie i pada?

BALLADYNA przystępując do leżącego Kostryna Co to się znaczy… słabo ci?

KOSTRYN Umieram.

BALLADYNA Panie mój! drogi!

KOSTRYN Precz! jędzo trująca! Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca, Co będą żyli pod nią… [...]

BALLADYNA do siebie Już przeszłość zamknięta W grobach… Ja sama panią tajemnicy. głośno Każcie wojennym brańcom rozkuć pęta, Zastawić stoły na rynkach stolicy I dawać co dnia dla żebraków strawę.

KANCLERZ Wdzięczność i sława tobie.

BALLADYNA Ja o sławę Nie dbam, a wyższa teraz nad sąd ludu, Będę, czym dawno byłabym, zrodzona Pod inną gwiazdą. Życie pełne trudu Na dwie połowy przecięła korona. [...] Wyście mnie nie znali Taką, jak byłam – niech więc lud nie śledzi Przeszłości mojej. Wiecie, com wyznała, A resztę wyznam księdzu na spowiedzi. [...] Teraz, kanclerzu, wywołaj przede mnie Zbrodniów – na pierwszym siedzę trybunale. Jeśli fałsz wydam, niechaj będzie ze mnie Gniazdo robaków! Niech się ogniem spalę! Ani mię ujmie dobroć, ani trwoga, Ani odwiodą ludzie, ani czarty. Przysięgam sobie samej, w oczach Boga, Być sprawiedliwą.

KANCLERZ Woźni!

WOŹNI Sąd otwarty.

Juliusz Słowacki, Balladyna, Wrocław 1986.

Przypisy: Gnezno – Gniezno; Po urzędzie – (tu:) zgodnie z zajmowanym stanowiskiem; Wieszczbiarz – (daw.) człowiek przepowiadający przyszłość; Króleska – królewska; Korona Popielów – korona należąca do Popiela, legendarnego władcy Polski; Brańcom – jeńcom wojennym; Zbrodniów – (tu:) zbrodniarzy.

Który z podanych utworów Adama Mickiewicza należy do tego samego rodzaju literackiego co Balladyna? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

(Warianty przedstawiono w arkuszu jako cztery okładki książek Adama Mickiewicza, opisane poniżej.)

Na lekcji języka polskiego uczniowie mieli za zadanie przygotować karty do gry z najważniejszymi informacjami dotyczącymi Balladyny. Autor jednej z kart nie zadbał jednak o poprawność interpunkcyjną. Wybierz zdanie, w którym interpunkcja jest niepoprawna.

(W arkuszu zdania są wydrukowane na graficznej karcie do gry pt. „Balladyna”; treść poniżej.)

Przeczytaj definicję wyrazu cel ze słownika języka polskiego.

1. «to, do czego się dąży»
2. «miejsce, do którego się zmierza»
3. «przedmiot lub osoba, których dotyczą zamierzone działania»

Na podstawie: www.sjp.pwn.pl.

W którym z podanych zdań użyto wyrazu cel w znaczeniu 3.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat do spektaklu teatralnego Balladyna.

(Opis plakatu: na czarnym tle, jedna nad drugą, widoczne są dwie kobiece głowy w niebieskawej, posrebrzanej tonacji. Górna głowa jest przykryta złotą, ostro zakończoną koroną. Dolna głowa ma czoło, z którego spływają w dół krople czerwonej krwi, zaznaczające się na tle bladej, srebrzystej skóry i włosów. U dołu plakatu duży czerwony napis „BALLADYNA” oraz podpis „50 lat Teatru Polskiego w Bielsku-Białej”.)

Autor plakatu za pomocą różnych elementów graficznych przedstawił swoją interpretację utworu Juliusza Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście Balladyny.

Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent

Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać.

Ponieważ słowo „talent” łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi”, coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?

Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie”. Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja” (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność” (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm” (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).

Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność”. Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata”, ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się” czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.

Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach – widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych…

Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści.

Na podstawie: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent. Według Instytutu Gallupa jest ich aż 34, www.focus.pl.

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstało spójne streszczenie tekstu Odblokuj swój talent.

Jolanta Maria Berent w przytoczonym tekście podejmuje temat ...........................................

Autorka zwraca uwagę na .........................................................................................

Zauważa ponadto ......................................................................................................

i przekonuje, że ..........................................................................................................

Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent

Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać.

Ponieważ słowo „talent” łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi”, coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?

Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie”. Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja” (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność” (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm” (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).

Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność”. Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata”, ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się” czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.

Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach – widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych…

Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści.

Na podstawie: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent. Według Instytutu Gallupa jest ich aż 34, www.focus.pl.

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń, odwołując się do tekstu Jolanty Marii Berent. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent

Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać.

Ponieważ słowo „talent” łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi”, coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?

Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie”. Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja” (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność” (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm” (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).

Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność”. Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata”, ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się” czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.

Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach – widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych…

Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści.

Na podstawie: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent. Według Instytutu Gallupa jest ich aż 34, www.focus.pl.

Spośród podanych pytań wskaż to, na które można znaleźć odpowiedź w 5. akapicie tekstu Jolanty Marii Berent (akapicie zaczynającym się od słów „Nie da się jednak ukryć...”). Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent

Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać.

Ponieważ słowo „talent” łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi”, coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?

Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie”. Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja” (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność” (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm” (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).

Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność”. Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata”, ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się” czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.

Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach – widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych…

Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści.

Na podstawie: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent. Według Instytutu Gallupa jest ich aż 34, www.focus.pl.

Czy treść poniższego rysunku jest zgodna z wymową tekstu Odblokuj swój talent? W uzasadnieniu sformułuj argument odnoszący się zarówno do tekstu Jolanty Marii Berent, jak i do rysunku.

(Opis rysunku — memiczna grafika w stylu „demotywatora”: zielony rysunkowy ślimak ze skorupą wyskakuje w powietrze na deskorolce, zeskakując z czerwono-szarej rampy typu skatepark; pod zdjęciem duży biały napis „TALENT”, a pod nim mniejszy podpis „Robisz to, co kochasz.” Na podstawie: www.demotywatory.pl.)

Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent

Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać.

Ponieważ słowo „talent” łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi”, coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?

Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie”. Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja” (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność” (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm” (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).

Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność”. Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata”, ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się” czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.

Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach – widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych…

Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści.

Na podstawie: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent. Według Instytutu Gallupa jest ich aż 34, www.focus.pl.

Adam Małysz – znany skoczek narciarski – powiedział:

Sam dar nie wystarczy. On może w tobie drzemać i nigdy się nie obudzić, jeśli sam nie zechcesz go obudzić.

Czy wypowiedź Adama Małysza jest zgodna z treścią ostatniego akapitu tekstu Odblokuj swój talent? Uzasadnij odpowiedź. Nie cytuj sformułowań z tekstu Jolanty Marii Berent.

Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent

Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać.

Ponieważ słowo „talent” łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi”, coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?

Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie”. Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja” (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność” (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm” (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).

Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność”. Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata”, ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się” czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.

Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach – widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych…

Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści.

Na podstawie: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent. Według Instytutu Gallupa jest ich aż 34, www.focus.pl.

Jedno z wydawnictw, aby zachęcić czytelników do rozwijania swoich talentów, dołącza do swoich książek zakładki inspirowane listą talentów Instytutu Gallupa. Poniżej znajdują się projekty wybranych trzech zakładek.

(Opis zakładek: trzy drewniano-papierowe zakładki do książek w stylu retro, każda z podpisem dużymi literami — „ODPOWIEDZIALNOŚĆ”, „OPTYMIZM”, „ROZWAGA” — i z zawieszką w kształcie uśmiechniętej emotikony: przy „ODPOWIEDZIALNOŚĆ” dwie emotikony trzymające się razem, przy „OPTYMIZM” emotikona z podniesionym kciukiem, przy „ROZWAGA” emotikona z podniesionym kciukiem.)

Wybierz jedną z tych trzech zakładek. Podaj bohatera lektury obowiązkowej, który wykazał się cechą wskazaną na wybranej przez Ciebie zakładce, oraz tytuł tej lektury. Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury potwierdzającą Twoje stanowisko.

Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.

Nazwa cechy: ..............................................

Bohater: ......................................................................................................................................

Tytuł lektury obowiązkowej: ........................................................................................................

Uzasadnienie: ............................................................................................................................

Dokończ poniższe zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.

W wypowiedzeniu W kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty podkreślony wyraz („najlepiej”) to przysłówek w stopniu ___ . Zgodnie z zasadami poprawności ortograficznej partykułę „nie” z wyrazem „najlepiej” należy zapisać ___ .

Zredaguj zaproszenie na premierę filmu zatytułowanego Łowcy talentów. Zachęć do udziału w tym wydarzeniu, używając dwóch argumentów.

Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.